456

As-Saydana

الصيدنة

سیمې
ایران
سلطنتونه او پېرونه
بويهيان

============================================================

396 كتاب الصيدنة فى الطب و والخشكى: اجود انواعه الصلب الاصفر الرزين كانه مسح بالزعفران وهو ه مصمت و بعده الابيض وله رائحة شديدة طيبة، ثم صندل اصفر شديد الرائحة ه ثم الاحمر و ليس للطيب و آنما يحك على الحجر الخشن ويطلى به الاورام الحارة (83ب) و ينحت منه الادراجوالعتائد، ثم الزنجى المعروف بالنجارى لا رائحة له ايضا ينحت منه تماثيل الشطرنج و كعاب النرد، وجميع انواعه يؤتى يه من بلادجه السفالة. ابن ماسويه: بدل ابيضه الجيد مثل وزنه صندل احمر و نصف وزنه قصب الذريرة وفى ادوية الكبد والامعاء اذا احتيج الى الصندلين فبدل احدهما مغات 1. در اصل و در ترجمهآ فارسى همه جا «مقاصرى» است. در نهايةالارب نويرى (ج 12 ص 39) همهجا: «مقاصيرى» با ياءء در نهاية الارب دو وجه براى مقاصيرى ذكر شده است: يكى آنكهوهر مقاصير نام شهرى است و ديگرى آنكه چون يكى از خلفاى عياسى از اين نوع صندل براى هوه كنيزان و كنيزانى كه مادر پسرانش بودند مقصوره هايى ساخته است باين نام موسوم شده است كه البته اين وچه دوم در نظر خود مؤلف نهاية الارب نيز مردود بوده است. زكى وليدى طوغان در ور تذاكير ديوان الهند ص 136 آن را از مكسر بندر معروف جزيره سلب اا جزاير اندونزى دانسته است (به نقل از فراند). اين مطلب تا اندازهاى درست است به اين معنى كه نام مكسروه ب را به بتدر مذكور هلنديها دادهاند و نام اين شهر در زمان ابوريحان چيز ديگرى بوده است (دائرة المعارف اسلامى ذيل مكسر). مكسر نام حكومت و خاندانى در آن جزيره بوده است .

مقاسر (با سين) يا مقاصر (با صاد) كه با كلمه مكسر يكى است نام چند جزيره از جزاير جه اندونزى بوده است كه در كتاب العمدةالبحرية سليمان مهرى تاجر (ص 72 و 73 از چابپ دمشق) ذكر شده أست. اين جزاير را مهرى جزو چزاير «جنوب شرقى» ذكر كرده است.

ابن ماجد (ص 297) از جزاير صتدل در چتوب شرقى جاوه نام برده است. آ. چنين است در اصل و در ترجمه فارسى (نسخه مب): «او بهلغت هندوان جزاير درياى هند نام او سرتفيد است».

3. چثين است در اصل و در مخزن الادويه (ص 71): «نام ضندل سرخ به هندى ركت چتدن است» . يكى از معانى «ركت» در هندى سرخ رنگ است (لغت نامه پلاتس 596). 4. لوو (نام و گياهان به آرامى ص 107) آن را به خط سريانى نوشته است. 5. لود (موضع مذكوز) آنرا يه اخطه سريانى «قلوريقا، نوشته است. 6. شايد: «تومسك» كه نام قديم سنگاپور بوده است (زكى وليدى، موضع مذكورا. 8. چنين است در اصل. وپدر خوزستان چوب صندل به عمله نمى امده است. در نهايةاللارب (ج 12 ص 39): «و قيل انه (اى الصندل) يجلب من بلدين من اطراف الهند احداهما مقاصير والاخرة تسمى الجور فما جلب من مقاصير فهو المقاصيرى وما ه

مخ ۴۵۶