============================================================

جرف السين 357 وهو لامحالة زهرالسوسن و ان كان اليونانى خاليا عن النون (9) . بولس: بدل رب السوس رتب التوث. ابوحنيفة: يسميه العرب المتك(10) فالحلاوة فى اصله والمرارة فى فرعه ويجعل ورقه فى التبيذ كما يجعل الداذى فيشتد. ورب السوس ج لايحمد بارض العرب.

1. در تحفه حكيم مآمن: «در اصفهان مزو نامنده (ذيل سوس) . در مخزن الادوية (ص 529): «به اصفهانى مروه. آ. در اصل: «فى المسروقة» و آن درست نيست. مقصود روزهاى خمسه مسترقه يا وه و پنجه دزديده است. 3. ملخچ به فتح اول و تانى و سكون ثالث و جيم فارسى گياهى باشد كه چون چهارپايان خورند مست گردند (يرهان قاطع). 4. در مخزن الادوية (ص 530): «بهندى ملهتى». 5. اين قسمت در حاشيه و درهم نوشته شده است. قراءت صحيح ان معلوم تشده ع. در اصل: «دارواوهرام». در اسماء العقار (شماره 271): دار هرمز. مايرهوف نتوانسته است آن را توجيه كند. توجيه آن از همين بيان صيدنه ابوريحان كه هير بذان آن را در خانهها و گورستاتها بخور كنند معلوم ميشود. گياه مقدسى بوده است كه به نام دار ورثرغنه (بهزام) و اورمزد (هرمزد) معروف بوده است وبوى هير بذان نيز ناميده مى شده است. 7. احتمال ميدهم با متك يا مهك بى ارتباط نباشد 8. قرينوس و قرينون چنانكه گذشت در يونانى به معنى سوسن است.

سوس را با سوسن اشتباه كردهاند. 9. در اصل: «الثورم و آن در اينجا معنى ندارد مقصود اينوه است كه اگرچه «قرينو» بى نون گفته شده است اما باز هيان سوسن است نه سوس . 10. اين متك با مهك يكى است (مايرهوف بر اسماءالعقار) شماره 271. آن را با متك به معنى اترج نبايد اشتباه كرد مهك به معنى سوس است (برهان قاطع كه اشتباها درخت سوسن نوشته است) 578. سيوطوس(1) الحاوى: يربط به الكرم. وذكر بولس ان له زهرا و ثمرة مقيئة وثمرة مسهلة ه واغصانا.

1. در الحاوى «سيوطوس» نيامده است. اما ديل «سقوطرس» شرحى آمده است كه مشابه شرح متن است: «سقوطرس وهو بردى يربط به الكرم. بولسة متى شرب من ثمره هذا او من و زهره ثلاثة قراريط حرك القى كمايحرك الخربق الابيض من غير مضرة . فاما ثمرته فانها تسهل من اسفل و اما عصارته فانها تنقع من عرق النسام. (الحاوى، ج 21 ص 49) من گمان مى كنم اين دو دارو يكى باشد و شايد صورت صحيح آن سيوطرس يا همان سيوطوس مذكور در متن باشد زيرا ابوريحان مراعات حرف دوم را در ترتيب الفبايى مى كند و اين دارو در رديف سين كه

Halaman 417