============================================================

شتتفتننههندةلمه غميتتا دفه منند حرف الطاء 411 و قيل الطلاء خاثر الشراب اشبه طلاء الابل . قال: هوالخمر رايت الخمور كشبه الطلى ووقد تشبه البلدة البلدة فهذا حلال و هذا حرام كما الذئب تكنى ابا جعدة جنهن 1. «الطلاء الشراب شبه بطلاء الابل وهو الهناء. والطلاء ما طبخ من عصير العنب حتى ذهب ثلثاه و تسميه العجم الميبختج» السان العرب ذيل طلئ) . ا. وروى اين قتيبة بيت عبيد: هى الخمر تكنى اه الطلا وعروضه على هذا تنقص جزءا قاذا هذه الرواية خطا وقال ابن برى: ««و قالواه هى الخمر». و قال ابوحنيفة احمدين داود الدينورى هكذا ينشد هذا البيت على مرالزمان واه نصفهالاول ينقص جزءا السان العرب همان موضع) اين بيت را مؤلف لسان العرب در همان موضع به گونهاى ديگر روايت كرده است كه وزن عروض آن تاقص نيست: هى الخمر يكتونه بالطلا معنى چنين است كه از شراب به «طلاه كنايه كنند همچنانكه از گرگ به ابوجعدة . ودر تفسير آن گفتهاند كه از چيز بد به لفظ خوب كنايه كنند همچنانكه از گرگ كه بد است په ابوجعدة و از خمر كه عملش زشت است به طلا كنايه كتند. اما اين تفسير كه شايد از مؤلف لسان العرب باشد درست نمى نمايد زيرا خمر را در جاهليت زشت نمى شمردند وانگهى مى گويند عبيد آن را به نعمان گفت و مقصودش آن بود كه نعمان در ظاهر او را اكرام مى كند ولى در حقيقت ميخواهد او را بكشد. اين هم درست نيست زيرا به گفته اغانى (ج22 ص 91) عبيد اين شعر را پيش از آن گفته بود و نعمان از او درخواست كرد كه اين شعر را بخواند. در اغانى ه شعر به اين صورت است: هى الخمر تكنى بام الطلا و در شرح آن گفتهاند كه طلا به معنى لذت است وام الطلا يعنى ام اللذة كنيه خمر است. گمان مى كنم شعر به همان صورت ناقص كه روايت ه واى ت شده است درست است و در اشعار عبيد اصطراب وزن ديده ميشود مخصوصا در قصيدهاى مشهور از او «اقفر من ابيض ملحوبه و معنى شعر هم شايد در مقايسه ميان كنايه آوردن آز وه اشياء به اسماء والقاب ديگر باشد. اما دو بيت بعدى تضمين بيت عبيد است از شاعرى ديگر كه و ذر دورهآ اسلام مى زيسته است و در زمان او طلا به شراب پخته دو ثلث رفته مى گفتهاند و شاعر ر ميگويد بعضى از خمرها حلال است و بعضى حرام اگرچه اسم خر بر همه گفته ميشود همچنانكه ابوجعدة ممكن است كنيهآ انسان پاشد و ممكن است به گرگ گفته شود.

677. الطين الطين بالرومية فيلوس(1) و بالسريانية طينا.

8105 .1

مخ ۴۷۱